Đây là mẹo tiết kiệm có tỷ lệ giá trị trên công sức cao nhất trong toàn bộ chủ đề du lịch, và rất ít người Việt biết.
Khi bạn quẹt thẻ ở nước ngoài hoặc rút tiền ở máy ATM, hệ thống thường hỏi: bạn muốn thanh toán bằng đồng tiền của nước đó, hay bằng đồng tiền của thẻ bạn?
Lựa chọn thứ hai nghe tiện hơn — bạn thấy ngay số tiền bằng đơn vị quen thuộc. Và nó gần như luôn đắt hơn.
| Tên cơ chế | chuyển đổi tiền tệ tại điểm bán |
|---|---|
| Ai đặt tỷ giá | bên xử lý giao dịch tại chỗ, không phải ngân hàng của bạn |
| Hệ quả | tỷ giá xấu hơn, thường kèm phụ phí |
| Quy tắc | luôn chọn đồng tiền của nước bạn đang ở |
Cơ chế
Khi bạn chọn trả bằng đồng tiền của nước sở tại, việc quy đổi do tổ chức thẻ và ngân hàng phát hành thẻ của bạn thực hiện, theo tỷ giá của họ.
Khi bạn chọn trả bằng đồng tiền của thẻ, việc quy đổi được thực hiện ngay tại điểm bán hoặc tại máy ATM, bởi bên vận hành thiết bị đó.
Và đây là điểm mấu chốt: bên đó tự đặt tỷ giá, và họ đặt có lợi cho họ.
Mức chênh so với tỷ giá thị trường thường vài phần trăm, đôi khi nhiều hơn. Với một giao dịch nhỏ thì không đáng kể, nhưng với cả chuyến đi thì cộng lại thành một khoản thật.
Điểm khiến cơ chế này hiệu quả: nó được trình bày như một tiện ích. Màn hình hiện số tiền bằng đơn vị quen thuộc, và đôi khi kèm chữ "không phí" — trong khi phí đã nằm trong tỷ giá.
Đây là cùng kỹ thuật đã bàn ở bài về chuyển tiền: phí ẩn trong tỷ giá thì không hiện ra ở dòng phí.
Quy tắc thực hành
Luôn chọn đồng tiền của nước bạn đang đứng.
Ba tình huống hay gặp:
- Máy ATM: khi hỏi "chấp nhận tỷ giá này" hay "tiếp tục không quy đổi", chọn phương án không quy đổi
- Máy quẹt thẻ ở cửa hàng: nếu nhân viên hỏi trả bằng tiền gì, nói rõ bằng đồng tiền của nước đó
- Đặt phòng và vé trực tuyến: một số trang cũng hỏi tương tự; chọn đồng tiền gốc của dịch vụ
Nếu máy đã tự chọn giúp bạn, thường có nút huỷ và làm lại. Đáng làm.
Một lưu ý: đôi khi nhân viên bấm giúp và chọn nhầm. Nhìn màn hình trước khi nhập mã, và nếu đã lỡ thì lần sau nói trước.
Các khoản phí khác cần biết
Ngoài chênh lệch tỷ giá, còn vài khoản:
- Phí giao dịch nước ngoài do ngân hàng phát hành thẻ thu — tỷ lệ phần trăm trên giá trị; khác nhau nhiều giữa các ngân hàng
- Phí rút tiền tại ATM nước ngoài — thường có hai lớp: của ngân hàng bạn và của bên vận hành máy
- Phí của chủ máy ATM — máy đặt ở sân bay, khách sạn và khu du lịch thường thu cao nhất
Cách giảm:
- Hỏi ngân hàng của bạn về mức phí giao dịch nước ngoài trước khi đi; có ngân hàng và loại thẻ miễn hoặc thu rất thấp
- Rút ít lần, mỗi lần nhiều hơn nếu phí là mức cố định mỗi lần — nhưng cân nhắc rủi ro giữ tiền mặt
- Ưu tiên máy ATM của ngân hàng lớn, trong chi nhánh, thay vì máy đặt lẻ ở khu du lịch
- Quẹt thẻ khi có thể thay vì rút tiền mặt, nếu thẻ của bạn phí thấp
- Mang hai thẻ của hai ngân hàng khác nhau, để riêng — dự phòng khi một thẻ bị khoá
Điểm năm là điều nên làm ở mọi chuyến đi: ngân hàng có thể tạm khoá thẻ vì nghi ngờ giao dịch bất thường ở nước ngoài, và khi đó thẻ thứ hai cứu bạn.
Việc nên làm trước khi đi
- Báo cho ngân hàng biết lịch trình — nhiều ngân hàng có chức năng khai báo đi nước ngoài trong ứng dụng
- Kiểm tra thẻ có mở thanh toán quốc tế chưa — nhiều thẻ mặc định tắt
- Kiểm tra hạn thẻ — thẻ hết hạn giữa chuyến là tình huống rất khó chịu
- Lưu số điện thoại khoá thẻ khẩn cấp, và lưu ở nơi không phải điện thoại của bạn
- Đổi một ít tiền mặt trước cho chi phí ngay khi tới
- Bật thông báo giao dịch để phát hiện sớm nếu thẻ bị dùng trái phép
Mục về lưu số điện thoại đáng nhấn: nếu mất điện thoại cùng ví thì bạn cần số đó ở chỗ khác — trong email, hoặc gửi cho người thân.
Tiền mặt hay thẻ
Tỷ lệ hợp lý khác nhau theo nơi, và đây là điều nên tra trước:
- Vùng dùng thẻ gần như hoàn toàn — mang ít tiền mặt, chủ yếu dự phòng
- Vùng còn chuộng tiền mặt — chợ, quán nhỏ, xe khách, làng; cần lượng tiền mặt đáng kể
- Vùng có hạ tầng thẻ không ổn định — mất điện, mất mạng; luôn cần phương án tiền mặt
Nguyên tắc an toàn chung: chia tiền ra nhiều chỗ — một phần trong ví dùng hàng ngày, một phần cất ở hành lý, một phần giấu riêng. Không để tất cả ở một chỗ.
Và mang một ít tiền mặt bằng một đồng tiền mạnh được chấp nhận rộng rãi — nó là phương án cuối cùng khi thẻ không dùng được.
Câu hỏi thường gặp
Nên chọn trả bằng tiền gì khi quẹt thẻ ở nước ngoài?
Luôn chọn đồng tiền của nước bạn đang đứng. Chọn đồng tiền của thẻ nghĩa là để bên vận hành thiết bị tự đặt tỷ giá, và họ đặt có lợi cho họ.
Vì sao nên mang hai thẻ của hai ngân hàng?
Vì ngân hàng có thể tạm khoá thẻ do nghi ngờ giao dịch bất thường ở nước ngoài, và khi đó thẻ thứ hai cứu bạn.
Nên rút tiền ở máy ATM nào?
Máy của ngân hàng lớn đặt trong chi nhánh — máy đặt lẻ ở sân bay, khách sạn và khu du lịch thường thu phí cao nhất.
