Đây là dạng lừa đảo phổ biến nhất nhắm vào người đi du lịch, và nó hiệu quả vì nó không hoàn toàn là lừa đảo — nhiều trang thật sự nộp hồ sơ hộ bạn, chỉ là thu phí cao gấp nhiều lần mức chính thức.
Có những trang tệ hơn: thu tiền và không làm gì cả, hoặc thu thập thông tin cá nhân của bạn để dùng vào việc khác.
| Loại 1 | trung gian hợp pháp nhưng thu phí cao |
|---|---|
| Loại 2 | thu tiền rồi không làm gì |
| Loại 3 | thu thập thông tin cá nhân và dữ liệu thẻ |
| Cách tránh | chỉ nộp ở trang chính thức của nước đến |
Vì sao các trang này tồn tại được
Chúng khai thác ba điều:
Một: người dùng tìm bằng công cụ tìm kiếm. Các trang trung gian trả tiền để xuất hiện trên đầu kết quả, nên chúng thường nằm phía trên trang chính thức.
Hai: tên miền và giao diện giống trang chính thức. Chúng dùng tên nghe rất chính thống, màu sắc và bố cục mô phỏng trang nhà nước.
Ba: người dùng không biết mức phí chính thức là bao nhiêu. Không có mốc so sánh thì một mức phí cao vẫn trông hợp lý.
Cả ba đều là vấn đề thông tin, và cả ba đều giải được bằng cách kiểm tra vài phút trước khi trả tiền.
Bảy dấu hiệu đáng ngờ
- Tên miền không phải tên miền chính thức của chính phủ nước đó — đây là dấu hiệu quyết định, kiểm tra được ngay
- Xuất hiện ở vị trí quảng cáo trên kết quả tìm kiếm
- Phí cao hơn nhiều mức công bố của cơ quan chính thức
- Không tách rõ phí nhà nước và phí dịch vụ — trang trung gian tử tế luôn tách hai khoản này
- Hứa "bảo đảm được cấp" — không ai bảo đảm được điều này
- Hứa "xử lý siêu nhanh" vượt thời gian chính thức
- Không có địa chỉ, không có thông tin pháp nhân rõ ràng
Dấu hiệu năm đáng nhấn: quyết định cấp thị thực thuộc về cơ quan có thẩm quyền của nước đó. Không một bên trung gian nào ảnh hưởng được, nên mọi lời bảo đảm đều là sai.
Cách tìm trang chính thức
Ba cách, xếp theo độ tin cậy:
Một: qua trang của cơ quan đại diện ngoại giao của nước đó tại Việt Nam. Đây là cách đáng tin nhất — trang đó luôn dẫn tới hệ thống chính thức.
Hai: qua trang của bộ ngoại giao hoặc cơ quan di trú của nước đến.
Ba: qua trang thông tin du lịch chính thức của nước đó.
Cách kiểm tra nhanh khi đã vào một trang: nhìn tên miền. Các chính phủ dùng đuôi tên miền dành riêng cho cơ quan nhà nước của nước mình, và bạn có thể tra đuôi đó là gì.
Nguyên tắc an toàn: đừng bấm vào kết quả đầu tiên trên công cụ tìm kiếm mà không nhìn tên miền.
Phân biệt các loại giấy phép điện tử
Có một sự nhầm lẫn phổ biến giữa hai thứ, và nó ảnh hưởng tới việc bạn cần chuẩn bị gì:
Thị thực điện tử — là thị thực thật, chỉ khác ở chỗ nộp và nhận trực tuyến thay vì dán vào hộ chiếu. Thường cần nhiều thông tin và có phí đáng kể.
Giấy phép đi lại điện tử — áp dụng cho công dân các nước vốn đã được miễn thị thực. Đây không phải thị thực mà là một bước khai báo trước, phí thấp, xử lý nhanh.
Điểm cần lưu ý cho người mang hộ chiếu Việt Nam: nếu bạn thuộc diện phải xin thị thực thì loại giấy phép thứ hai không áp dụng cho bạn, và một trang chào bán nó cho bạn là dấu hiệu rất xấu.
Đây là một cách lừa cụ thể đáng biết: bán cho bạn một thứ mà bạn không dùng được.
Nếu bạn muốn dùng dịch vụ trung gian
Dùng dịch vụ không có gì sai — có người bận, có hồ sơ phức tạp, và một đơn vị tốt tiết kiệm thời gian thật. Chỉ cần:
- Biết mức phí chính thức trước, để đánh giá phần phí dịch vụ có hợp lý không
- Chọn đơn vị có pháp nhân rõ ràng tại Việt Nam, có địa chỉ và hợp đồng
- Yêu cầu hợp đồng ghi rõ phạm vi công việc và điều gì xảy ra nếu bị từ chối
- Không đưa hộ chiếu gốc cho bên không có pháp nhân rõ ràng
- Tự giữ tài khoản và mật khẩu nếu hồ sơ nộp trực tuyến — đừng để bên khác giữ toàn quyền
Điểm cuối rất quan trọng và ít người nghĩ tới: tài khoản đó chứa thông tin cá nhân của bạn và bạn cần truy cập được lâu dài, kể cả sau khi ngừng dùng dịch vụ.
Bảo vệ thông tin cá nhân
Hồ sơ thị thực chứa gần như toàn bộ thông tin nhạy cảm của bạn: hộ chiếu, địa chỉ, nơi làm việc, thu nhập, thông tin gia đình.
Vài thói quen nên có:
- Chỉ nhập thông tin trên trang có kết nối an toàn và đúng tên miền chính thức
- Không gửi bản chụp hộ chiếu qua các kênh không bảo mật
- Đóng dấu mờ ghi rõ mục đích lên bản chụp giấy tờ khi phải gửi đi — ghi rõ gửi cho ai và để làm gì
- Theo dõi tài khoản ngân hàng sau khi thanh toán trên một trang bạn không chắc
- Dùng thẻ có hạn mức thấp hoặc thẻ ảo cho các thanh toán trực tuyến
Mẹo đóng dấu mờ ở điểm ba rất hiệu quả và ít người dùng: một bản chụp có ghi rõ mục đích thì khó dùng lại vào việc khác.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết đâu là trang chính thức?
Vào qua trang của cơ quan đại diện ngoại giao nước đó tại Việt Nam, và luôn nhìn tên miền — chính phủ dùng đuôi tên miền dành riêng cho cơ quan nhà nước.
Vì sao trang giả lại nằm trên đầu kết quả tìm kiếm?
Vì chúng trả tiền quảng cáo. Đừng bấm vào kết quả đầu tiên mà không nhìn tên miền.
"Bảo đảm được cấp thị thực" có tin được không?
Không. Quyết định thuộc về cơ quan có thẩm quyền của nước đến, không bên trung gian nào ảnh hưởng được — mọi lời bảo đảm đều là sai.
Dùng dịch vụ trung gian cần lưu ý gì?
Biết mức phí chính thức trước, chọn đơn vị có pháp nhân và hợp đồng rõ ràng, và tự giữ tài khoản cùng mật khẩu nếu hồ sơ nộp trực tuyến.
