Đây là thay đổi lớn trong cách du lịch thiên nhiên ở châu Mỹ vận hành, và nhiều tài liệu du lịch cũ chưa cập nhật.
Ngày càng nhiều công viên quốc gia và khu bảo tồn nổi tiếng áp dụng hệ thống đặt chỗ trước bắt buộc — cho việc vào cửa trong giờ cao điểm, cho chỗ cắm trại, cho các tuyến đi bộ nổi tiếng, và cho một số hoạt động.
| Nguyên nhân | lượng khách vượt sức chứa và gây hại môi trường |
|---|---|
| Cơ chế | đặt chỗ trước theo khung giờ hoặc theo ngày |
| Mở bán | trước một khoảng thời gian cố định, hết rất nhanh |
| Rủi ro | tới nơi mà không vào được |
Vì sao có hệ thống này
Cơ chế giống với vấn đề quá tải du lịch đã bàn ở bài về châu Âu, nhưng ở đây hậu quả môi trường trực tiếp hơn:
- Bãi đỗ xe quá tải làm xe đỗ tràn ra lề đường, chặn xe cứu hộ
- Đường mòn bị xói mòn khi quá nhiều người đi, và người tránh nhau làm rộng đường ra hai bên
- Động vật hoang dã bị ảnh hưởng — thay đổi hành vi kiếm ăn, quen với người
- Rác và chất thải vượt khả năng xử lý
- Trải nghiệm của chính khách bị phá hỏng — người ta tới tìm sự yên tĩnh và gặp đám đông
Đặt chỗ trước giới hạn số người tại mỗi thời điểm, và nó giải quyết được phần lớn các vấn đề trên cùng lúc.
Có một lợi ích phụ đáng kể cho bạn: công viên có hệ thống đặt chỗ cho trải nghiệm tốt hơn hẳn so với thời kỳ mở tự do.
Các loại đặt chỗ cần phân biệt
Đây là chỗ dễ nhầm, vì một chuyến đi có thể cần nhiều loại đặt chỗ khác nhau:
- Đặt chỗ vào công viên — theo ngày hoặc theo khung giờ, áp dụng trong mùa cao điểm
- Đặt chỗ cắm trại hoặc nhà nghỉ trong công viên — thường mở bán rất sớm và hết rất nhanh
- Giấy phép cho tuyến đi bộ cụ thể — một số tuyến nổi tiếng giới hạn số người mỗi ngày
- Giấy phép cho hoạt động qua đêm ở vùng hoang dã
- Đặt chỗ cho phương tiện trung chuyển trong công viên ở nơi cấm xe cá nhân
Có đặt chỗ loại một không có nghĩa là bạn có loại ba. Rất nhiều người tới nơi rồi mới biết tuyến mình muốn đi cần giấy phép riêng đã hết.
Cơ chế mở bán và cách nắm bắt
Phần lớn hệ thống mở bán vào một thời điểm cố định, trước một khoảng thời gian cố định.
Với các điểm nổi tiếng nhất, chỗ hết trong vài phút sau khi mở.
Cách chuẩn bị:
- Tra ngày và giờ mở bán cho đúng công viên và đúng loại đặt chỗ
- Đổi ra giờ Việt Nam — đây là bước hay bị sai, và nó có thể rơi vào giữa đêm
- Tạo tài khoản và điền sẵn thông tin trước, để lúc mở chỉ cần chọn và thanh toán
- Có sẵn phương án hai và ba — ngày khác, tuyến khác
- Đặt trước, sắp lịch trình sau — với các điểm khó, hãy để chỗ đã đặt quyết định lịch trình chứ không ngược lại
Điểm năm là thay đổi tư duy quan trọng nhất: với các điểm có hạn chế, cái khan hiếm là chỗ chứ không phải thời gian của bạn.
Nếu không đặt được
Vẫn có đường, và chúng đáng biết:
- Suất huỷ — nhiều hệ thống mở lại các chỗ bị huỷ vào một khung giờ cố định hàng ngày; kiểm tra đều đặn
- Suất để lại cho ngày hôm sau — một số nơi giữ lại một phần suất mở bán trước một hoặc hai ngày
- Vào ngoài khung giờ yêu cầu đặt chỗ — nhiều nơi chỉ yêu cầu đặt trong khung giữa ngày, nên vào rất sớm hoặc muộn thì không cần
- Đi mùa vai — ngoài mùa cao điểm thường không cần đặt
- Chọn công viên ít nổi tiếng hơn trong cùng vùng — thường có cảnh quan tương tự và không cần đặt chỗ
Hai điểm cuối là các lựa chọn tốt nhất và ít người dùng nhất: vào lúc trời còn tối rồi ngắm bình minh trong công viên vừa né được quy định vừa cho trải nghiệm đẹp hơn.
Chuẩn bị thực tế cho công viên
- Không có sóng điện thoại ở phần lớn diện tích — tải bản đồ và thông tin ngoại tuyến, in bản giấy các đặt chỗ
- Rất ít dịch vụ bên trong — mang đủ nước, thức ăn, và đổ đầy xăng trước khi vào
- Thời tiết đổi nhanh ở vùng núi — mang áo ấm và áo mưa kể cả giữa hè
- Quy định về động vật hoang dã — cất thức ăn đúng cách là bắt buộc ở nhiều nơi, và vi phạm bị phạt nặng
- Giữ khoảng cách với động vật — quy định có ghi cụ thể, và nó là vì an toàn của bạn lẫn của chúng
- Mang rác ra — nguyên tắc chung ở mọi khu bảo tồn
Mục về cất thức ăn đáng nhấn: ở các vùng có gấu, để thức ăn trong xe hoặc trong lều là vi phạm và có thể dẫn tới việc con vật phải bị xử lý. Đây là quy định có lý do nghiêm túc, không phải thủ tục.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao công viên quốc gia cần đặt chỗ trước?
Vì lượng khách vượt sức chứa gây xói mòn đường mòn, quá tải bãi đỗ, ảnh hưởng động vật hoang dã và phá hỏng chính trải nghiệm mà khách tới tìm.
Có một đặt chỗ là đủ chứ?
Không. Vào công viên, chỗ cắm trại, giấy phép cho tuyến đi bộ cụ thể và giấy phép qua đêm là các loại riêng — có loại này không có nghĩa là có loại kia.
Không đặt được thì làm sao?
Theo dõi suất huỷ mở lại hàng ngày, vào ngoài khung giờ yêu cầu đặt chỗ, đi mùa vai, hoặc chọn công viên ít nổi tiếng hơn trong cùng vùng.
Quy định nào tưởng nhỏ mà nghiêm trọng?
Cất thức ăn đúng cách ở vùng có gấu — để thức ăn trong xe hoặc lều là vi phạm và có thể dẫn tới việc con vật phải bị xử lý.
